جراحی مجدد تعویض مفصل زانو، به دلیل بروز مشکلاتی در عملکرد پروتز حاصل میشود. با وجود اینکه پروتزهایی که در زمان جراحی تعویض مفصل زانو، استفاده میشوند به نحوی طراحی شدند که ماندگاری چند ساله داشته باشند، اما در برخی مواقع امکان دارد پروتز دچار مشکل شود و نیاز باشد که پروتز را تعویض کرد.
این عارضه بیشتر در افرادی که وزن زیادی دارند دیده میشود. در چنین مواقعی نیاز است که تعویض مجدد مفصل زانو انجام بگیرد. در این روش جراحی، پروتز قبلی را برمیدارند و پروتز جدید را جایگزین آن میکنند. جراحی مجدد به مراتب در مقایسه با جراحی اولیه پیچیدهتر است.
علت نیاز به جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض مجدد مفصل زانو، یک روش جراحی به حساب میآید که در آن پروتز قدیمی را برمیدارند و پروتز جدید را جای آن قرار میدهند. تعویض مفصل زانو میتواند به دلایل مختلفی، موفقیت آمیز نباشد و نیاز باشد که جراحی مجدد تعویض مفصل زانو انجام بگیرد. ازجمله دلایلی که باعث میشود جراحی تعویض مجدد مفصل زانو انجام بگیرد، عبارت است از :
- ساییده شدن مفصل مصنوعی
- شل شدن پروتز
- جابجایی پروتز
- پارگی رباطهای کنار زانو که در اثر ضربه حاصل میشود و باعث میشود که پایداری مفصل را تحت تأثیر قرار دهد.
- شکستن استخوانهای تیبیا و فمور در کنار پروتز، که باعث میشود پروتز شکسته شود.
- عفونت در مفصل مصنوعی
افرادی که جراحی مجدد زانو انجام دادند، در هنگام راه رفتن و انجام دادن فعالیتهای روزانه خود احساس راحتی خواهند داشت. البته باید توجه کرد که نتایج جراحی مجدد به خوبی تعویض مفصل اولیه زانو نیست؛ اما اکثر بیماران از نتایج عمل جراحی مجدد راضی هستند.

مقایسه جراحی مجدد با جراحی اولیه تعویض مفصل زانو
دلایل مختلفی باعث میشود که جراحی مجدد تعویض مفصل زانو در مقایسه با جراحی اولیه مفصل زانو سخت و پیچیده به نظر برسد. از جمله این دلایل میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- در جراحی اولیه احتمال دارد که بافت اسکار ایجاد شود و تشخیص بافتهای نرم در این مواقع سخت خواهد شد. بنابراین انجام دادن جراحی ثانویه دشوار خواهد بود.
- در تعویض مفصل زانو، استخوانها برداشته میشوند. در جراحی مجدد استخوانهای بیشتری برداشته خواهد شد. در برخی مواقع به دلیل مشکلاتی که در پروتز وجود دارد قسمتهایی از استخوان از بین میرود. به طور کلی برای اینکه بتوان از پروتز جدید محافظت کرد باید به میزان کافی استخوان نگه داشت که این مسئله موضوع چالش برانگیزی است.
- تلاش میشود تا در جراحی جدید به زانویی با انعطاف پذیری بالا دست یافت که باعث میشود عمل جراحی سخت شود.

عوارض احتمالی جراحی مجدد تعویض مفصل زانو و راههای پیشگیری
خطرات مرتبط با تعویض مجدد مفصل زانو مثل هر عمل دیگر میتواند سلامتی افراد را به خطر بیندازد. با توجه به اینکه این نوع عمل پیچیده و طولانیتر از تعویض مفصل زانو اولیه است به همین دلیل خطرات بیشتری هم در آن وجود دارد. پزشک و جراح قبل از جراحی خطراتی که وجود وارد را به بیمار بازگو خواهد کرد و اقدامات خاصی را برای جلوگیری از عوارض بالقوه به کار خواهد برد. خطرات و عوارضات جراحی مجدد عبارت است از:
- کاهش دامنه حرکتی زانو
- سفت شدن زانو
- عفونت محل زخم
- عفونت پروتز جدید
- خون ریزی
- تشکیل شدن لخته خون
- در زمان جراحی امکان دارد که استخوانها شکسته شود.
- آسیب رسیدن به عروق خونی یا اعصاب
- لخته خون در ریهها
- حمله قلبی
- عوارضات ریوی
- سکته مغزی

فیزیوتراپی بعد از جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
بعد از آنکه عمل تعویض مفصل زانو انجام گرفت برای اینکه بهبود حرکتی شروع شود و عملکرد زانو به نحو احسن انجام بگیرد و بتواند افراد به فعالیتهای روزمره خود برگردند نیاز است که فیزیوتراپی انجام بگیرد. در فیزیوتراپی تمرینات اولیه مثل تمرینات فلکشن و تمرینات تنفسی و اکستیشن زانو انجام میشود. همچنین امکان دارد که تمرینات قدرتی مثل تمرینات عضلات و تمرینات کنترل حرکتی برای افراد انجام بگیرد.
در فیزیوتراپی میتوان درد و التهاباتی که بعد از جراحی مجدد تعویض مفصل زانو به وجود آمده را کاهش داد. همچنین میتوان نتیجه خوبی از جراحی انجام شده گرفت. در فیزیوتراپی بعد از عمل مجدد مفصل،چ تلاش میشود تا زانو حالت طبیعی داشته باشد و از آن طریق بتوان انعطاف پذیری زانو را بالا برد. همچنین تلاش میشود تا عضلات زانو را تقویت کرده و عضلات مفصل را استحکام بخشید.
عوامل مؤثر بر موفقیت جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
عوامل بسیار زیادی وجود دارد که میتواند موفقیت جراحی تعویض مفصل را تضمین کند که ازجمله آنها میتوان به تکنیکهای پزشک و کیفیت پروتز اشاره کرد. بعد از آنکه پزشک آناتومی زانوی بیمار را بررسی کرده و بیماریهایی که باعث شده، نیاز به تعویض مفصل زانو باشد را بررسی میکنند.
سپس به تحلیل عوامل مؤثر بر موفقیت این جراحی میپردازند. عوامل مختلف دیگری مثل وزن بیمار، میزان تحرک افراد، کیفیت تجهیزات پزشکی استفاده شده، جنس پروتز کار گذاشته در زانو و نحوه ساخت آن میتواند بر عمر پروتز و مقاومت آن در مقابل سایش و شکست پروتز نقش مهمی داشته باشد.
سایش پروتز باعث میشود که نیاز به تعویض مجدد آن باشد. تعویض مجدد مفصل باعث شود که شانس موفقیت کاهش یافته و احتمال عفونت افزایش یابد.