جراحی ترمیم مینیسک زانو به منظور درمان پارگی مینیسک انجام میگردد. پارگی مینیسک به عنوان یکی از آسیبهای شایع به زانو به شمار میرود که معمولاً به دلیل خم شدن مفصل زانو و یا پیچ خوردگی اتفاق میافتد.
شدت پارگی و آسیب به مینیسک به سرعت فشار و وزنی که به زانو وارد میشود بستگی دارد. در واقع به میزانی که زانو بیشتر به سمت داخل بچرخد، شدت آسیب وارد شده به مینیسک نیز بیشتر خواهد بود. درمان پارگی مینیسک توسط جراح زانو انجام میشود که در این مطلب به آن خواهیم پرداخت.
توضیح دکتر یزدی در رابطه با شرایط نیاز به جراحی در پارگی مینیسک:
آیا هر پارگی مینیسک نیاز به جراحی دارد؟
ایا پارگی مینیسک زانو ترمیم میشود؟
بله، پارگی مینیسک زانو در بسیاری از موارد قابل ترمیم است؛ اما میزان ترمیمپذیری آن به نوع پارگی، محل پارگی و سن بیمار بستگی دارد. مینیسک دو ناحیه خونی دارد:
- بخش بیرونی (Red Zone) که خونرسانی خوبی دارد و پارگیهای این ناحیه معمولاً خودبهخود یا با جراحی بخیه قابل ترمیم هستند.
- بخش داخلی (White Zone) که خونرسانی ضعیفی دارد؛ بنابراین پارگیهای این ناحیه معمولاً ترمیم نمیشوند و نیاز به برداشتن بخشی از مینیسک (منیسکتومی) یا روشهای تقویتی دارند.
در موارد خفیف، با استراحت، یخ، فیزیوتراپی و داروهای ضدالتهاب، پارگیهای کوچک میتوانند بهبود پیدا کنند و علائم کاهش یابد. اما پارگیهای بزرگ یا پارگیهای ناشی از ورزش غالباً به جراحی آرتروسکوپی نیاز دارند تا منیسک ترمیم یا تثبیت شود.
چه کسانی کاندیدای جراحی ترمیم مینیسک هستند؟
کاندیدای جراحی ترمیم مینیسک معمولاً افرادی هستند که پارگیشان در بخشی از مینیسک قرار دارد که قابلیت ترمیم طبیعی دارد؛ یعنی جایی که خونرسانی خوب است (Red Zone). این افراد اغلب جوانتر هستند یا فعالیت بدنی بیشتری دارند و پزشک ترجیح میدهد تا حد ممکن منیسک را حفظ کند، چون نقش مهمی در پایداری و محافظت از مفصل زانو دارد. همچنین افرادی که با وجود درمانهای غیرجراحی همچنان درد، قفلشدگی یا گیرکردن زانو دارند، کاندید مناسبتری برای جراحی خواهند بود.
پارگیهای ناشی از آسیب ورزشی، پارگیهای تازه (نه کهنه)، و پارگیهایی که الگوی قابل بخیه زدن دارند معمولاً بهترین پاسخ را به جراحی ترمیم میدهند.
در مقابل، افرادی که پارگیهای فرسایشی و مربوط به بالا رفتن سن دارند یا بخش داخلی و کمخونرسانی مینیسکشان آسیب دیده، معمولاً برای ترمیم مناسب نیستند و روشهای دیگر مانند منیسکتومی جزئی توصیه میشود.
| ویژگی بیمار | دلیل انتخاب برای ترمیم |
|---|---|
| سن پایینتر (معمولاً زیر ۴۰ سال) | پتانسیل ترمیم بافت و خونرسانی بهتر است. |
| پارگی در ناحیه بیرونی مینیسک (Red Zone) | این ناحیه خونرسانی مناسب دارد و قابل بخیهزدن است. |
| پارگیهای تازه و حاد | شانس جوشخوردن بیشتر از پارگیهای قدیمی است. |
| پارگیهای ناشی از ورزش یا ضربه, نه فرسایشی | اغلب ساختاری مناسب برای ترمیم دارند. |
| قفلشدگی زانو یا گیر کردن مفصل | ترمیم میتواند عملکرد طبیعی زانو را برگرداند. |
| حفظ عملکرد کامل زانو برای ورزشکاران فعال | منیسک سالم برای پایداری و جلوگیری از آرتروز ضروری است. |
| عدم پاسخ به درمانهای غیرجراحی | ادامه درد یا گیرکردن زانو ترمیم جراحی را ضروری میکند. |
طول درمان پارگی مینیسک زانو چقدر است؟
مدت زمان جراحی ترمیم مینیسک زانو با توجه به شدت آسیب وارد شده بین ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت متغیر است. در مواردی که پارگی مینیسک توسط جراح برداشته شود، این جراحی بین ۱۵ الی ۳۰ دقیقه طول میکشد. در صورتی که پارگی مینیسک توسط پزشک بخیه زده شود، مدت زمان این جراحی حدود ۱ ساعت خواهد بود.
عمل مینیسک زانو چند ساعت طول می کشد؟
بیمار بعد از جراحی طی مدت زمانی مشخص در بیمارستان تحت نظر خواهد ماند. مراقبت از زخم تاثیر مهمی در روند بهبودی شما بعد از جراحی مینیسک خواهد داشت. بیمار بعد از جراحی باید سیستم ایمنی بدن خود را قوی نگه دارد و با توجه به دستورات پزشک تمریناتی خاص را انجام دهد.
| نوع جراحی | مدت تقریبی | توضیح |
|---|---|---|
| منیسکتومی جزئی (برداشتن بخش آسیبدیده) | ۳۰–۴۵ دقیقه | سریعترین نوع جراحی، برای پارگیهای غیرقابل ترمیم |
| ترمیم و بخیه منیسک | ۶۰–۹۰ دقیقه | زمان بیشتر بهخاطر بخیهزدن و تثبیت منیسک |
| ترمیمهای پیچیدهتر یا همراه با آسیبهای دیگر زانو | ۹۰ دقیقه یا بیشتر | بسته به شدت آسیب و روش جراحی |
۵ نکته مهم درباره جراحی ترمیم مینیسک
اگر قرار است جراحی ترمیم مینیسک را انجام دهید توجه به نکات زیر برای شما اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت.
1.پیش از جراحی باید به پزشک مراجعه نمایید تا معاینات فیزیکی انجام گردد و آزمایشات و عکسبرداریهای لازم جهت دریافت مجوز جراحی نیز تجویز شود.
2.در صورتی که داروی خاصی مصرف میکنید یا مبتلا به آلرژیهای پوستی یا بیماریهای خاصی هستید، باید پزشک خود را در جریان بگذارید. در واقع شما باید تمام سوابق پزشکی خود را در اختیار جراح قرار دهید.
3.پیش از انجام جراحی از مصرف مشروبات الکلی و استعمال دخانیات جدا خودداری نمایید.
4.از یک هفته قبل از جراحی ترمیم مینیسک میزان مصرف نمک و چربی خود را به حداقل برسانید.
5.قبل از جراحی از خوردن هر گونه غذا و نوشیدن هر نوع مایعات خودداری کنید.
مراحل بهبودی بعد از جراحی ترمیم مینیسک
بهبودی بعد از جراحی مینیسک زانو طی مدتی کوتاه انجام خواهد شد. برای این که روند بهبودی پس از جراحی به درستی طی شود، باید به تمامی توصیههای پزشک توجه نمایید. مراحل بهبودی بیمار پس از جراحی با توجه به روش جراحی، سن بیمار، میزان پارگی و ناحیه پارگی ممکن است متفاوت باشد. معمولاً دوره نقاهت جراحی پارگی مینیسک با جراحی کلاسیک به طور متوسط بین ۴ الی ۸ هفته است. در صورتی که این جراحی با آرتروسکوپی که یک نوع جراحی پیشرفته است انجام گردد، بیماران بعد از گذشت ۱ الی ۲ هفته میتوانند فعالیتهای روزمره خود را انجام دهند.
زمانی که پارگی مینیسک تراشیده شود، مدت زمان بهبودی بسیار کوتاه شده و بهبودی کامل طی ۴ الی ۶ هفته حاصل خواهد شد. از آنجایی که عفونت میتواند مراحل بهبودی را طولانیتر کند، باید خطر ابتلا به عفونت را با پیشگیری از فشار روی زانو به حداقل برسانید. اگر پزشک مینیسک پاره شده را بخیه بزند، مراحل بهبودی طولانیتر است و حدود ۴ الی ۶ ماه طول میکشد.
آیا جراحی ترمیم مینیسک دردناک است؟
جراحی ترمیم مینیسک زانو عملی نسبتاً دردناک است. پزشک برای این جراحی از بیهوشی و یا بیحسی موضعی استفاده میکند تا درد بیمار به حداقل برسد. معمولاً بیماران تا سه روز بعد از جراحی درد شدیدی را احساس میکنند و زانوی آنها نیز متورم میشود.
با توجه به دردی که بیماران دارند باید طبق دستورالعمل پزشک ۲ الی ۵ روز بعد از جراحی داروهای مسکن مصرف کنند. تجویز داروهای مسکن و ضدالتهاب در کنار یکدیگر و مصرف آنها موجب تسکین درد خواهد شد. برای جلوگیری از مواجه شدن با حالت تهوع و یبوست بعد از جراحی نوشیدن مایعات فراوان را فراموش نکنید.
مقایسه جراحی ترمیم مینیسک با سایر روشها
به طور کلی جراحی ترمیم مینیسک با دو روش باز و بسته انجام میشود. در روش باز پزشک جراح برشی بزرگ را روی زانو ایجاد کرده و سپس نسبت به ترمیم مینیسک اقدام میکند. در روش جراحی بسته که تحت عنوان آرتروسکوپی نیز خوانده میشود، پزشک برشهای کوچکی را ایجاد کرده و سپس دوربینی کوچک را وارد بافت زانو خواهد کرد تا بتواند به میزان پارگی مینیسک پی ببرد.
در روش آرتروسکوپی پزشک برای ترمیم مینیسک از نخ و سوزنهای بسیار ظریف استفاده میکند. اگر در این روش امکان ترمیم مینیسک وجود نداشته باشد، جراح ارتوپد آن را تخلیه میکند به گونهای که به بافتهای سالم آسیبی وارد نشود.
متخصص ارتوپد به راحتی میتواند جراحی باز را جهت ترمیم مینیسک انجام بدهد. اما جراحی بسته یا آرتروسکوپی به تبحر و مهارت بسیار بالایی احتیاج دارد و باید توسط جراحان فوق تخصص انجام گردد.
مواردی که بعد از جراحی مینیسک باید در نظر بگیرید
بعد از جراحی مینیسک زانو به طور کامل استراحت کنید تا روند بهبودی شما تسریع شود. داروهای تجویز شده توسط پزشک را مصرف نمایید. برای جلوگیری از عفونت، زخم خود را به طور منظم تمیز کرده و پانسمان را تعویض نمایید.
پس از بهبود زخم باید جلسات فیزیوتراپی خود را آغاز نمایید. فیزیوتراپی موجب بازیابی تحرک، تقویت زانو و افزایش انعطافپذیری آن میشود. برای محافظت از زانوی خود تحمل وزن را آسان کنید که بدین منظور میتوانید از واکر یا عصا استفاده نمایید. رعایت نکردن اصول مربوط به محدودیت وزن میتواند تاثیرات منفی در نتیجه جراحی شما داشته باشد.
تاریخهای مراجعه به پزشک را فراموش نکنید و در موعد مقرر نزد جراح خود بروید. در صورت بروز هر گونه مشکل در اسرع وقت به پزشک مراجعه نمایید.
بله، پارگی مینیسک زانو در بسیاری از موارد قابل ترمیم است، اما نوع درمان بستگی به محل و شدت پارگی، سن بیمار و میزان آسیبدیدگی دارد. در پارگیهای جزئی یا در لبه خارجی مینیسک که خونرسانی خوبی دارد، معمولاً درمان غیرجراحی شامل فیزیوتراپی، دارو و استراحت کافی مؤثر است. اما در پارگیهای شدید، مزمن یا در نواحی با خونرسانی ضعیف، ممکن است نیاز به جراحی ترمیمی یا برداشت بخش آسیبدیده از مینیسک باشد. تشخیص دقیق با MRI و معاینه ارتوپد انجام میشود.
در صورت پارگی مینیسک زانو و عدم انجام جراحی در مواردی که نیاز است، ممکن است فرد با عوارضی مانند درد مزمن، قفل شدن یا خالی کردن زانو، محدودیت در حرکت، ناپایداری مفصل و تخریب تدریجی غضروف مفصل روبهرو شود. این بیتوجهی در بلندمدت میتواند منجر به بروز آرتروز زودرس زانو، ساییدگی استخوانها و کاهش کیفیت زندگی شود، بهویژه در افراد فعال یا ورزشکار که فشار زیادی به زانو وارد میکنند.