سوزش زانو بعد از تعویض مفصل یکی از علائم شایعی است که برخی از بیماران در دوران بهبودی تجربه میکنند. این احساس سوزش معمولا به دلیل التهاب، فشار یا تحریک اعصاب در ناحیه جراحی است و وجود آن در چند هفته اول پس از عمل طبیعی است.
جراحی تعویض مفصل زانو یک جراحی بزرگ است که طی آن مفصل آسیب دیده با یک مفصل مصنوعی جایگزین میشود، بنابراین بدن نیاز به زمان برای سازگاری با تغییرات جدید دارد. در این مقاله با ما همراه باشید تا علل سوزش زانو بعد از تعویض مفصل و نقش هر عامل را متوجه شوید.
دلایل شایع سوزش زانو پس از تعویض مفصل
- التهاب و تورم: پس از جراحی تعویض مفصل، التهاب و تورم طبیعی است و باعث ایجاد احساس سوزش در ناحیه زانو میشود. این التهاب معمولا به دلیل فرایند بهبودی و ترمیم بافت های آسیب دیده در طول عمل رخ میدهد و به اعصاب حساس در ناحیه زانو فشار وارد میکند.
- آسیب به اعصاب نورالژیا : در طول جراحی تعویض مفصل، اعصاب اطراف مفصل زانو آسیب دیده یا تحت فشار قرار میگیرند. این آسیب باعث درد یا سوزش در ناحیه زانو میشود. در بعضی موارد، اعصاب در هنگام بهبودی مجدد فعال میشوند و سوزش احساس میشود.
- مفصل مصنوعی و واکنش به مواد خارجی: گاهی اوقات بدن به مفصل مصنوعی واکنش نشان میدهد و به آن حساسیت پیدا میکند. مواد به کار رفته در پروتز باعث تحریک بافت های نرم یا اعصاب مجاور میشوند و احساس سوزش ایجاد میکنند.
- ناراحتی های پوستی: در برخی موارد، بخیه ها یا برش های جراحی پس از بهبودی به پوست اطراف مفصل فشار بیاورند و باعث سوزش، خارش یا تحریک پوستی میشوند.
- وجود عفونت: عفونت یکی از عوارض نادر اما جدی است که پس از جراحی تعویض مفصل رخ میدهد. در صورت بروز عفونت، فرد علاوه بر سوزش، علائمی مانند تب، قرمزی، گرما و تورم در ناحیه زانو تجربه میکند.
- ناهماهنگی در جایگاه پروتز: گاهی اوقات اگر پروتز بهدرستی در محل خود قرار نگیرد یا به طور ناصحیح به بافتهای اطراف فشاری وارد کند، باعث سوزش، درد و ناراحتی در ناحیه زانو میشود.
- آسیب به بافتهای نرم و لیگامانها: در طول جراحی، گاهی اوقات بافت های نرم و لیگامان ها تحت فشار یا کشش قرار میگیرند.
نقش التهاب در احساس سوزش زانو بعد از جراحی
التهاب پس از جراحی تعویض مفصل زانو نقش عمده ای در ایجاد احساس سوزش دارد. زمانی که بدن به جراحی واکنش نشان میدهد، فرایند التهاب آغاز میشود که شامل افزایش جریان خون به ناحیه جراحی و آزاد شدن مواد شیمیایی مانند سیتوکین ها و پروستاگلاندین ها است.
این مواد شیمیایی باعث افزایش حساسیت اعصاب و تحریک آن ها میشوند که به احساس سوزش و درد منجر میشود. علاوه بر این، تورم ناشی از التهاب فشار بیشتری به اعصاب وارد میکند، که خود عامل دیگری در بروز سوزش است.
این فرآیند طبیعی به ترمیم و بهبودی بافت ها کمک میکند، اما در مراحل اولیه پس از جراحی باعث ناراحتی و سوزش در ناحیه زانو میشود.
بیشتر بخوانید : تعویض مفصل لگن
آیا سوزش زانو پس از جراحی طبیعی است؟
همانطور که در ابتدای مقاله بیان شد، سوزش بعد از تعویض مفصل زانو احساسی طبیعی در روز های اولیه بعد از جراحی است و معمولا جای نگرانی ندارد. حتی با سوال از بهترین جراح تعویض مفصل زانو هم متوجه میشوید که این عارضه برای مدتی طبیعی است.
این سوزش به دلیل التهاب، تورم و فشار بر اعصاب اطراف مفصل میباشد که در طول جراحی یا پس از آن رخ میدهد.
بدن به طور خودکار در واکنش به آسیب های جراحی، مواد شیمیایی التهابی ترشح میکند که باعث حساسیت بیشتر اعصاب و ایجاد احساس سوزش میشود. به هر حال باید توجه داشته باشید که بافت ها دستخوش تغییرات شدید قرار گرفته اند و این عارضه نرمال خواهد بود.
تأثیر ترمیم اعصاب بر سوزش زانو
ترمیم اعصاب پس از جراحی تعویض مفصل زانو تاثیر قابل توجهی بر احساس سوزش در ناحیه زانو دارد. در طول جراحی، اعصاب اطراف مفصل آسیب میبینند یا تحت فشار قرار میگیرند و این آسیب ها موجب ایجاد درد یا سوزش میشوند.
در فرآیند بهبودی، اعصاب شروع به ترمیم خود میکنند که گاهی اوقات با افزایش حساسیت به درد و سوزش همراه است. این سوزش ناشی از بازسازی اعصاب موقت میباشد و معمولا به مرور زمان کاهش مییابد. با این حال، در برخی افراد، فرآیند ترمیم طولانی میشود و سوزش به صورت درد عصبی ادامه مییابد.
نقش عفونت در ایجاد سوزش زانو پس از جراحی
عفونت یکی از عوارض نادر اما جدی پس از جراحی تعویض مفصل زانو است که باعث احساس سوزش در ناحیه زانو میشود. زمانی که عفونت رخ میدهد، باکتری ها به بافت های اطراف مفصل مصنوعی حمله کرده و باعث التهاب شدید، قرمزی، تورم و گرمای موضعی میشوند.
این واکنش التهابی ناشی از عفونت به اعصاب حساس در ناحیه جراحی فشار وارد کرده و موجب سوزش و درد شدید میشود. علاوه بر سوزش، علائم دیگری مانند تب، ترشح از محل برش و افزایش تورم وجود دارد.
چگونه کمپرس سرد یا گرم به کاهش سوزش کمک میکند؟
کمپرس سرد و گرم به طور موثر به کاهش سوزش زانو پس از جراحی کمک میکنند، اما هر کدام در شرایط خاص تاثیرگذار هستند. کمپرس سرد با کاهش جریان خون به ناحیه آسیب دیده، تورم و التهاب را کاهش میدهد و به تسکین درد و سوزش ناشی از فشار روی اعصاب کمک میکند. همچنین، سرما باعث بی حس شدن موقتی ناحیه و کاهش تحریکات عصبی میشود.
از سوی دیگر، کمپرس گرم به شل شدن عضلات و بافت های اطراف مفصل کمک میکند، جریان خون را افزایش میدهد و به ترمیم سریع تر بافت ها و کاهش احساس سفتی و درد کمک میکند. گرما همچنین برای تسکین دردهای عصبی و بهبود حرکت مفصل موثر میباشد. با این حال، کمپرس گرم را نباید در روز های اولیه بعد از جراحی استفاده کنید زیرا احتمال بروز خونریزی بعد از تعویض مفصل زانو را برای شما ایجاد میکند.